“เสรีภาพจะไม่มีความหมายเลย หากปราศจากความปลอดภัยในบ้านและท้องถนน”
ประโยคสะท้อนคุณค่าความคิดของ เนลสัน แมนเดลา อดีตประธานาธิบดีคนแรกของประเทศแอฟริกาใต้ ที่บ่งบอกสิ่งที่มีคุณค่าของการสร้างเมืองที่ดีให้กับประชาชน
คำพูดนี้ทำให้เห็นภาพอย่างชัดเจนเรื่องการขับเคลื่อนเมือง ที่ต้องให้ความสำคัญกับความปลอดภัย ที่อยู่อาศัย และระบบคมนาคมที่ดี และที่น่าแปลกคือในปี 2023 และอาจจะเป็นกระแสในปี 2024 คือกระแสเกมส์แนว “สร้างเมือง” ที่กำลังมาแรง จนผู้ผลิตหลายๆ ค่ายต่างก็แข่งขันกันสร้างเกมส์แนวนี้ขึ้นมา
ไม่ว่าจะเป็น Fabledom, Manor Lords, Farthest Frontier, Nova Roma, United Penguin Kingdom, Going Medieval และเจ้าพ่อแห่งเกมส์สร้างเมืองอย่าง Cities Skylines ที่พัฒนาโดยค่าย Colossal Order และเผยแพร่โดย Paradox Interactive ก็ต้องผลิตเกมส์สร้างเมืองอย่าง Cities Skylines 2 เพื่อท้าชนกับเกมส์อื่นๆ และครองจักรวาลเกมส์สร้างเมืองต่อไป
การแข่งขันครั้งนี้สะท้อนให้เห็นว่าตลาดเกมส์สร้างเมืองกำลังมาแรงแซงทางโค้ง และที่สำคัญ ฝ่ายการตลาดก็อาจทำการบ้านมาอย่างดีว่ายุคนี้สมัยนี้ คนต้องการสร้างเมืองในฝันเพื่อฮีลใจ โดยเฉพาะในบางประเทศ อย่าง “ประเทศไทย” ที่การจะนึกฝันถึงผังเมืองที่ดีนั้นช่างยากเย็น เลยต้องเข้าไปในโลกแห่งเกมส์สร้างเมืองที่ดีตอบโจทย์ชีวิตเสียดีกว่า
ดังนั้นคุณค่าของเกมส์สร้างเมืองต้องมีอะไรที่ซ่อนอยู่จนต้องมีการผลิตเกมส์มาแข่งขันตีตลาดกันอย่างดุเดือดและที่สำคัญเจ้าของตลาดหลักยังเห็นถึงความสำคัญจนต้องครองตลาดไว้ให้ได้
elements พาไปเจาะความสำคัญของเกมส์สร้างเมืองจาก Paradox Interactive ที่ครองใจแฟนๆ มาอย่างยาวนาน และล่าสุดได้มีการสร้างภาค 2 ออกมาสู้ศึกตลาด “เกมส์สร้างเมือง”
การเมืองดี “เมือง” ก็ดี
ในเกมส์ ผู้เล่นจะได้สัมผัสการกระจายอำนาจอย่างแท้จริง เพราะเราจะเปรียบเสมือนนายกเทศมนตรีของเมืองที่มีอำนาจในการสร้างเมืองได้อย่างเต็มที่ รวมไปถึงนโยบายต่างๆ ที่สนับสนุนการศึกษาของประชากร ซึ่งมีผลต่อการพัฒนาเมือง แน่นอนว่าการเมืองดีต้องกำหนดนโยบายได้ ไม่ว่าจะเป็นคุณภาพทางการศึกษาของประชากร ซึ่งส่งผลให้เมืองของเรามีชื่อเสียง และกิจการที่มาเปิดก็จะมีบุคลากรที่มีการศึกษาเข้าไปเติมเต็มในธุรกิจต่างๆ
หรือจะเป็นนโยบายการกำหนดผังเมืองที่ประเทศไทยค่อนข้างจะล้มเหลว แต่ในเกมส์เราจะไม่ล้มเหลวอีกต่อไป เพราะสามารถกำหนดโซนพื้นที่อยู่อาศัย โรงงานอุตสาหกรรม ตลอดจนพื้นที่ร้านค้าและแหล่งบันเทิง ที่ต้องคำนึงถึงประชากรในแง่ความสุข ไม่มีเสียงรบกวนจากย่านการค้า โรงงาน หรือย่านบันเทิง และไม่มีฝุ่นควันมลพิษในโซนอุตสาหกรรมรบกวนโซนที่อยู่อาศัย
หรือจะเป็นการกำหนดนโยบายแต่ละโซนว่ามีสวัสดิการอะไรบ้าง เป็นที่ใช้พลังงานสะอาด การใช้รถยนต์ไฟฟ้า ตลอดจนกำหนดให้เป็นพื้นที่ที่การศึกษาดีถึงขนาดมีการจัดงานหนังสือ เรียกว่าเป็นเมืองที่นโยบายกำหนดได้จากปลายนิ้ว แล้วใครละจะไม่มีความสุข
สรุปคือ ในแง่การกำหนดนโยบายทางการเมือง การจัดผังเมืองที่แยกโซนอย่างชัดเจน ย่อมทำให้ประชากรในเมืองมีความสุข และที่สำคัญการจัดโซนยังช่วยลดปัญหารถติดจากที่รถแต่ละชนิดเข้าสู่โซนได้อย่างชัดเจนอีกด้วย
เมืองดี สังคมเด่น ชีวิตก็แฮปปี้
เมืองที่ดี ต้องมีสวนสาธารณะให้ประชาชนเข้าถึงธรรมชาติ ลดมลภาวะตลอดจนดูดซับเสียงจากท้องถนน ซึ่งเกมส์ก็จำลองออกมาได้ดีเลยทีเดียว ที่สำคัญยังมีตัววัดค่าให้เราเห็นด้วยว่ามีสวนสาธารณะมากพอหรือไม่สำหรับพื้นที่นั้น นอกจากนี้ สวนสาธารณะยังเพิ่มมูลค่าที่ดินในเมืองของเราอีกด้วย
สิ่งที่ควรมีตามมาคือระบบขนส่งที่ดีที่เชื่อมโยงกัน ทำให้ประชาชนสามารถเข้าถึงขนส่งสาธารณะได้อย่างสะดวก ที่สำคัญระบบขนส่งต้องอยู่ในพื้นที่ที่สำคัญของเมือง ไม่ว่าจะเป็นสถานที่ท่องเที่ยว สถานที่ราชการ โรงเรียน มหาวิทยาลัย โรงพยาบาล ย่านการค้า และย่านออฟฟิศ ช่วยให้ประชาชนและนักท่องเที่ยวเดินทางได้อย่างสะดวกสบาย พึ่งพาระบบขนส่งสาธารณะให้มาก ลดการใช้รถยนต์ส่วนตัว ทำให้การจราจรบนท้องถนนมีสภาพคล่อง ลดมลพิษในเมือง ซึ่งในเกมส์ เราสามารถรังสรรค์สิ่งเหล่านี้ขึ้นมาได้ด้วยตัวเอง
เศรษฐกิจเติบโต โดยไม่ต้อง “แจกเงิน”
ถ้าคุณจะทำให้ประชาชนมีรายได้ ควรแจกเงินหมื่นให้ประชาชน หรือหาอาชีพให้จะได้ยั่งยืนกว่า
เกมสร้างเมืองนี้ตอบเราในแง่ความยั่งยืนของประชาชนด้วยการหาอาชีพให้ประชาชนทำมากกว่าการ “แจกเงิน” โดยภายในเกมส์เราสามารถสร้างรายได้ให้ประชาชนได้หลากหลายช่องทาง ไม่ว่าจะเป็นการสร้างย่านร้านค้า ย่านออฟฟิศ ย่านอุตสาหกรรม ย่านเกษตรกรรม ซึ่งเป็นผลมาจากนโยบายกำหนดผังเมือง ทำให้คนในเมืองมีงานทำ
หรือจะเป็นพวกยูนิตพิเศษที่มาพร้อมกับ DLC (Downloadable Content; เนื้อหาที่ดาวน์โหลดได้เพิ่มเติมของเกม) และส่วนเสริมต่าง ๆ ไม่ว่าจะเป็นการสร้างสวนสนุก สวนสาธารณะ สวนสัตว์ ท่องเที่ยวเชิงธรรมชาติ (ปีนเขา ทะเล) เป็นการสร้างรายได้ให้กับเมือง แถมประชาชนมีงานทำ ทำให้เมืองของเราเติบโตขยายเพิ่มเติมได้อีกด้วย
ต่อมา การศึกษาคือการลงทุน หากมหาวิทยาลัยของคุณมีดี จะมีนักศึกษาจากต่างเมืองเข้ามาเรียนสร้างรายได้ให้กับเมือง แต่เพื่อสิ่งนี้ คุณต้องทำให้มหาวิทยาลัยของคุณมีชื่อเสียงทั้งแง่ของวิชาการและกิจกรรมเพื่อจะได้ดึงดูดนักศึกษานอกเมืองเข้ามาเรียนที่มหาวิทยาลัยของคุณ
และที่พื้นฐานที่สุดที่ทำให้เศรษฐกิจเติบโต คือการขนส่งสาธารณะ ไม่ว่าจะเป็นเครื่องบิน รถไฟ รถไฟฟ้า ที่จะสร้างรายได้ให้กับเมืองตลอด ถึงจะไม่มากก็ตาม แต่ก็เป็นรายได้หมุนเวียนที่เกิดจากคนในเมืองใช้ระบบขนส่ง รวมถึงนักท่องเที่ยวที่ใช้ระบบขนส่งภายในเมืองของเรา
ทั้งหมดนี้ส่งผลต่อปัจจัยเศรษฐกิจที่หมุนเวียน และยังส่งผลต่อภาษีที่เมืองของเราจะได้รับและนำไปสร้างสิ่งต่างๆ ภายในเมือง ไม่ว่าจะเป็นสวัสดิการ โรงพยาบาล สถานีดับเพลิง สถานีตำรวจ ศูนย์ดูแลเด็กเล็กและคนชรา และอื่นๆ อีกมากมาย เรียกได้ว่าเป้าหมายสูงสุดของการเก็บภาษีคือการที่รัฐมาเติมเต็มคุณภาพชีวิตให้กับประชาชนให้ดีที่สุด ถือว่าเป็นภารกิจที่สำคัญของรัฐ แต่ไม่รู้ว่าประเทศแถวนี้จะใช่หรือเปล่านะ
เมืองที่ดี ควรมีคุณค่าทางประวัติศาสตร์ให้จดจำ
ไม่ว่าจะเหลียวหลังแลหน้าไปที่ประเทศไหนเมืองไหน ในต่างประเทศและในประเทศไทย มักจะเจอการตั้งชื่อถนน ชื่อซอย ชื่อสถานที่ ชื่อเมือง หรือโซนเมือง เต็มไปหมด
แน่นอนว่าในภาค 2 ตัวเกมส์ก็มีระบบนี้มาให้ เรียกได้ว่าหากคุณอยากมีชื่อซอย สถานที่เป็นของตนเองก็ย่อมทำได้ หรือจะคิดเผื่อถึง ญาติพี่น้องเพื่อนฝูงก็ทำได้เช่นกัน ไม่แน่นะคุณอาจจะมีเมืองที่เต็มไปด้วยชื่อหรือนามสกุลของคนที่คุณรู้จักเต็มเมือง บ่งบอกถึงเมืองที่มีประวัติศาสตร์เชื่อมโยงกับตัวคุณหรือคนรอบข้างคุณที่ชวนให้นึกถึง
หรือจะเป็นการสร้างชื่อเสียงให้กับเมืองจนได้เกียรติยศต่างๆ เป็นที่จดจำในแง่ประวัติศาสตร์ ที่สำคัญคือชื่อเสียงมหาวิทยาลัยของเมืองในแง่วิชาการ รวมถึงกีฬามหาวิทยาลัย ที่จะเป็นที่จดจำว่าเมืองของคุณนั้นยิ่งใหญ่แค่ไหนผ่านกิจกรรมเหล่านี้ กลายเป็นคุณค่าที่ควรจดจำที่คุณได้สร้างเกียรติยศและประวัติศาสตร์เมืองของคุณในหน้าประวัติศาสตร์การพัฒนาเมืองและการสร้างคุณภาพของเมืองจนโดดเด่น
“Cities Skylines” กับ “ประเทศไทย”
เมื่อพูดถึง Cities Skylines แล้ว ประเทศไทยก็เป็นเสมือนกระจกอีกด้านหนึ่ง เพราะเกมส์นี้เป็นเกมส์พัฒนาเมืองที่ทำให้เห็นว่า หากคุณจะเป็นนักบริหารเมืองต้องมีวิสัยทัศน์ในการบริหารเมืองทุกด้าน ไม่ว่าจะเป็นด้านเศรษฐกิจ สังคม การเมือง ตลอดจนการศึกษา ที่ดูเหมือนว่าประเทศไทยเราจะขาดไปหลายอย่าง จนหลายคนท้อแท้กับชีวิตจริงและหันหน้าเข้าหาเกมส์
ปัจจัยหลักที่ประเทศไทยเป็น “เมืองในฝัน” ไม่ได้ เพราะขาด การกระจายอำนาจ อย่างที่เกมส์เป็น เพราะในเกมส์นั้นจะมีเมืองที่ไม่ได้ขึ้นอยู่กับนโยบายของรัฐบาลกลาง ทำให้เกิดการแข่งขันกันสร้างเมือง สร้างสวัสดิการ พัฒนาเมืองให้น่าอยู่ ให้นักท่องเที่ยวเข้ามาในเมือง จนเมืองมีชื่อเสียงโด่งดัง สามารถบริหาร และมีงบประมาณเป็นของตนเอง โดยไม่ต้องพึ่งพาศูนย์กลาง จนสามารถรังสรรค์เมืองที่ปลอดภัยและเป็นมิตรกับประชาชนได้ และนี่คือหัวใจของเกมส์
นอกจากจะเป็นเกมส์ที่สะท้อนคำพูดของเนลสัน แมนเดลา ที่ว่า “เสรีภาพจะไม่มีความหมายเลย หากปราศจากความปลอดภัยในบ้านและท้องถนน” แล้ว ตัวเกมส์ยังดึงดูดใจคอเกมส์แนวสร้างเมืองจนได้ชื่อว่าเป็น เกมส์สร้างเมืองที่ดีต่อใจ จนต้องมีภาค 2 ให้แฟนๆ ได้ตามเล่นกันอีกครั้ง น่าสนใจว่าจะมีลูกเล่นอีกมากน้อยแค่ไหน และจะชนะใจแฟนๆ ที่ตามมาจากภาค 1 ได้หรือไม่ต้องรอติดตาม
อ้างอิงจาก
Paradoxinteractive Cities Skylines 1
